Abstract
This thesis analyzes the legal nature of social leave, its types, and its place among the forms of leave regulated by labour law. Social leave is a type of leave that provides employees with additional time off in connection with their family and social circumstances. Such leave serves to restore and protect employees’ health, safeguard the interests of mothers and children, facilitate the fulfilment of family responsibilities, and maintain a balance between employment and social protection. The thesis discusses the main types of social leave established by law, the conditions for granting them, their relationship with employment contracts, and practical issues encountered in their application. It also presents proposals for improving the existing legal provisions.
References
Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар
1. Ўзбекистон Республикаси Конституцияси.
2. Ўзбекистон Республикасининг Меҳнат кодекси.
3. Ўзбекистон Республикасининг “Аҳолини иш билан таъминлаш тўғрисида”ги Қонуни.
4. Ўзбекистон Республикасининг “Фуқароларнинг давлат пенсия таъминоти тўғрисида”ги Қонуни.
5. Ўзбекистон Республикасининг “Меҳнатни муҳофаза қилиш тўғрисида”ги Қонуни.
6. Ўзбекистон Республикасининг “Хотин-қизларни ижтимоий ҳимоя қилиш тўғрисида”ги қонун ҳужжатлари.
7. Ўзбекистон Республикасининг “Бола ҳуқуқлари кафолатлари тўғрисида”ги Қонуни.
8. Ўзбекистон Республикасининг “Ногиронлиги бўлган шахсларнинг ҳуқуқлари тўғрисида”ги Қонуни.
9. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг меҳнат таътилларини тартибга солишга оид қарорлари.
10. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг ижтимоий суғурта ва ижтимоий нафақаларга оид қарорлари.
11. Ўзбекистон Республикаси Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлигининг таътиллар ва меҳнат режимларини қўллашга оид йўриқномалари.
12. Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлигининг ҳомиладорлик, туғиш ва бола парвариши билан боғлиқ тиббий меъёрлари.
II. Дарсликлар ва ўқув қўлланмалар
13. Меҳнат ҳуқуқи: дарслик / масъул муҳаррирлар таҳририда. – Тошкент: TDYU нашриёти, 2022.
14. Ижтимоий таъминот ҳуқуқи: дарслик. – Тошкент: TDYU нашриёти, 2021.
15. Ўзбекистон Республикаси меҳнат ҳуқуқи: ўқув қўлланма. – Тошкент: Адолат, 2020.
16. Меҳнат ҳуқуқи ва ижтимоий таъминот ҳуқуқи: ўқув қўлланма. – Тошкент: Фан ва технология, 2022.
17. Меҳнат ҳуқуқи бўйича амалий машғулотлар тўплами. – Тошкент: Юрист-медиа, 2021.
18. Ижтимоий кафолатлар ва таътиллар ҳуқуқи: ўқув қўлланма. – Тошкент: Yangi asr avlodi, 2023.
19. Оилавий ва ижтимоий таътиллар ҳуқуқий тартиби. – Тошкент: Ilm ziyo, 2021.
III. Монографиялар ва илмий адабиётлар
20. Абдураҳмонов Қ.Х. Меҳнат ҳуқуқининг долзарб муаммолари. – Тошкент: Фан, 2019.
21. Холмўминов Ж.Т. Меҳнат шартномасининг назарий ва амалий масалалари. – Тошкент: TDYU, 2020.
22. Раҳимов А.А. Ижтимоий таъминот ҳуқуқининг ривожланиш тенденциялари. – Тошкент: Фан ва технология, 2021.
23. Юсупов С.Б. Ходим ҳуқуқларини ҳимоя қилиш муаммолари. – Тошкент: Адолат, 2018.
24. Каримова Д.М. Меҳнат ҳуқуқида таътиллар институти. – Тошкент: TDYU, 2022.
25. Исмоилов Б.Р. Ижтимоий суғурта ва ижтимоий нафақаларнинг ҳуқуқий асослари. – Тошкент: Yuridik adabiyotlar publishing, 2021.
26. Усмонов Ф.А. Бозор иқтисодиёти шароитида меҳнат муносабатларини ҳуқуқий тартибга солиш. – Тошкент: Fan, 2020.
27. Турсунов Ш.Э. Меҳнат ҳуқуқида қўшимча таътиллар ва уларнинг ҳуқуқий табиати. – Тошкент: Ilm ziyo, 2022.
28. Бобоев Н.Н. Пенсия таъминоти тизимининг ҳуқуқий муаммолари. – Тошкент: Yangi nashr, 2019.
29. Сатторов И.И. Меҳнат ва ижтимоий таъминот ҳуқуқининг ўзаро боғлиқлиги. – Тошкент: Tafakkur, 2021.
30. Ҳайдарова З. Ижтимоий кафолатлар ва аёллар меҳнат ҳуқуқи. – Тошкент: Fan, 2022.
IV. Илмий мақолалар ва тўпламлар
31. Абдуллаев О. “Ижтимоий таътилларнинг ҳуқуқий табиати ва қўлланиш хусусиятлари” // Ҳуқуқ ва бурч. – 2021. – №3. – Б. 41–48.
32. Рўзиев Ш. “Оналикни муҳофаза қилиш ва меҳнат ҳуқуқидаги ижтимоий кафолатлар” // Давлат ва ҳуқуқ. – 2022. – №2. – Б. 58–64.
33. Тошпўлатова М. “Бола парвариши таътили: ҳуқуқий тартиб ва амалиёт” // Юридик фанлар ахборотномаси. – 2020. – №4. – Б. 70–76.
34. Қодиров Б. “Меҳнат таътилларини расмийлаштиришдаги ҳуқуқий муаммолар” // Жамият ва бошқарув. – 2021. – №6. – Б. 82–89.
35. Ҳамроева Д. “Ижтимоий таътиллар ва меҳнат муносабатларида гендер тенглик” // Илмий тадқиқотлар тўплами. – 2022. – №1. – Б. 111–118.
36. Алиев Р. “Ижтимоий таътиллар ва суғурта тўловлари ўртасидаги боғлиқлик” // Ижтимоий ҳимоя ва ҳуқуқ. – 2023. – №2. – Б. 39–45.
37. Норбоева Л. “Оилавий таътиллар ва бола ҳуқуқларини таъминлаш” // Молия ва ҳуқуқ. – 2021. – №5. – Б. 50–57.
38. Эшонов У. “Замонавий меҳнат бозорида ижтимоий таътилларнинг аҳамияти” // Экономика ва ҳуқуқ интеграцияси. – 2022. – №4. – Б. 90–97.
39. Мамадалиев П. “Аёллар меҳнатини муҳофаза қилишда таътиллар институти” // Ҳуқуқшунослик муаммолари. – 2020. – №2. – Б. 24–31.
40. Собиров Ф. “Меҳнат ва оилавий муносабатларда ижтимоий таътиллар” // Илмий-назарий журнал. – 2023. – №1. – Б. 73–80.
41. Ҳайдарова З. “Ижтимоий таъминот ҳуқуқида вақтинча меҳнатга лаёқатсизлик ва таътиллар” // Юридик таҳлил. – 2021. – №3. – Б. 66–73.
42. Қаршибоев А. “Оналик ва болаликни муҳофаза қилишга оид ҳуқуқий кафолатлар” // Тадқиқот ва таҳлил. – 2022. – №2. – Б. 55–62.
V. Халқаро-ҳуқуқий манбалар
43. Universal Declaration of Human Rights. – United Nations, 1948.
44. International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights. – United Nations, 1966.
45. Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination against Women. – United Nations, 1979.
46. Convention on the Rights of the Child. – United Nations, 1989.
47. International Labour Organization. Maternity Protection Convention, 2000 (No. 183).
48. International Labour Organization. Workers with Family Responsibilities Convention, 1981 (No. 156).
49. International Labour Organization. Part-Time Work Convention, 1994 (No. 175).
50. International Labour Organization. Social Security (Minimum Standards) Convention, 1952 (No. 102).
51. International Labour Organization. Employment Relationship Recommendation, 2006 (No. 198).
52. International Labour Organization. Working Time and Work-Life Balance materials.
VI. Хорижий илмий адабиётлар
53. Collins H., Ewing K.D., McColgan A. Labour Law. – Cambridge: Cambridge University Press, 2019.
54. Deakin S., Morris G. Labour Law. – Oxford: Hart Publishing, 2021.
55. Barnard C. EU Employment Law. – Oxford: Oxford University Press, 2012.
56. Blanpain R. European Labour Law. – Alphen aan den Rijn: Kluwer Law International, 2014.
57. Supiot A. Beyond Employment. – Oxford University Press, 2001.
58. Freedland M., Kountouris N. The Legal Construction of Personal Work Relations. – Oxford University Press, 2011.
59. Vickers L. Protecting Workers’ Rights at Work. – Oxford: Hart Publishing, 2010.
60. Eichenhofer E. Social Security Law in Europe. – Berlin, 2018.
61. Pennings F. Introduction to European Social Security Law. – The Hague: Kluwer Law International, 2022.
62. Craig J.D.R., Lynk M.A. Globalization and the Future of Labour Law. – Cambridge University Press, 2006.
VII. Электрон ва расмий интернет манбалари
63. Ўзбекистон Республикаси қонунчилик маълумотлари миллий базаси – www.lex.uz
64. Ўзбекистон Республикаси Президентининг расмий веб-сайти www.president.uz
65. Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги расмий сайти www.minjust.uz
66. Ўзбекистон Республикаси Бандлик ва меҳнат муносабатлари соҳасига оид расмий портал.
67. Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги расмий сайти.
68. Халқаро меҳнат ташкилоти расмий сайти www.ilo.org
69. United Nations official website www.un.org
70. International Social Security Association www.issa.int